در طب سنتی ایرانی مزاج افراد به چهار گروه تقسیم می شود. از این چهار گونه دو مزاج دارای رطوبت بالایی هستند؛ مزاج دموی با طبع گرم و مرطوب و مزاج بلغمی با طبع سرد و مرطوب. بر هم خوردن تعادل و غلبه یکی از مزاج ها بر دیگری مشکلات فراوانی را برای بدن ما ایجاد می کند. در صورتی که رطوبت در بدن شما بالا باشد احتمالا با علائمی مثل خواب آلودگی، خستگی، خروج آب دهان هنگام خواب، سنگینی بدن، ترش کردن، بی حالی، دردهای مفصلی و … درگیر هستید. برای فهمیدن روش های از بین بردن رطوبت بدن در ادامه این مطلب همراه ما باشید.
به این نکته هم توجه کنید که قصد ما از نوشتن این مطلب دادن یک سری آگاهی های پایه و عمومی است. شما برای درمان مشکلات جسمی خود حتما به متخصص مربوطه مراجعه کنید و گوهری به ارزشمندی سلامتی را ارزان از دست ندهید.
چگونه رطوبت بدن را کم کنیم؟
برای درمان رطوبت بدن باید اصلاح مزاج صورت بگیرد تا تعادل در بدن شما برقرار شود. برخی از متخصصان معتقدند که معتدل بودن بدن، یک طبع پنجم است و افراد کمی به آن دسترسی پیدا می کنند؛ اما رسیدن به طبع معتدل کار سختی نیست. اصلاح مزاج با اصلاح سبک زندگی و تغذیه اتفاق می افتد و در موارد خیلی حاد قرص های گیاهی هم تجویز می شود.
در سبک زندگی محل سکونت بر طبع افراد تاثیر زیادی دارد. افرادی با غلبه رطوبت بهتر است که محیط های گرم و خشک زندگی کنند. مناطق کویری ایران مثل اصفهان، یزد، قم و کرمان بسیار برای زندگی این افراد مناسب است. زندگی در شهرهای شمالی علائم رطوبت بدن را افزایش می دهد؛ پادرد و کمردرد از شایع ترین مشکلات افرادی است که دارای غلبه رطوبت هستند.
در مبحث سبک زندگی یکی از توصیه های طب سنتی استفاده از سونای خشک است. سونای خشک باعث تعریق بسیار زیاد می شود. این تعریق علاوه بر دفع سموم رطوبت اضافی بدن را هم دفع می کند. البته سونای خشک مضراتی هم دارد که بهتر است برای استفاده از آن با پزشک مشورت کنید.
جدول خوراکیهای مورد استفاده در طب اسلامی برای رطوبت بدن
| خوراکی | طبع در منابع طب سنتی | نحوه مصرف رایج | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| زنجبیل | گرم و خشک | دمنوش، ادویه یا همراه غذا | مصرف زیاد ممکن است برای بعضی افراد مناسب نباشد |
| آویشن | گرم و خشک | دمنوش یا همراه غذا | در مصرف گیاهان دارویی نباید زیادهروی کرد |
| خرما | گرم | به صورت خوراکی | به دلیل قند طبیعی، افراد دارای محدودیت مصرف قند باید احتیاط کنند |
| عسل | گرم | همراه غذا یا نوشیدنی | مصرف آن باید متناسب با شرایط فرد باشد |
| کرفس | گرم و خشک در برخی منابع سنتی | همراه غذا یا به صورت خوراکی | مصرف متعادل در رژیم غذایی اهمیت دارد |
| دارچین | گرم و خشک | دمنوش یا ادویه | مصرف زیاد آن توصیه نمیشود |
| سیاهدانه | گرم و خشک | مقدار کم همراه غذا | مصرف درمانی منظم بهتر است با نظر متخصص انجام شود |

خوراکی هایی که رطوبت بدن را کم میکند
اگر در مراحل ابتدایی رطوبت بدن هستید تغییر الگوی تغذیه برای شما بسیار کاربردی است. رعایت تغذیه و انتخاب خوراکی ها و غذاهایی که طبع گرم و خشکی دارند بسیار به کاهش رطوبت بدن کمک می کند.

عسل
عسل در طب سنتی تقریبا درمان هر دردی است. یکی از مهمترین خواص عسل جذب رطوبت اضافی بدن است.

خرما
یکی از خوراکیهای بسیار موثر در کاهش رطوبت بدن خرما است؛ برای این منظور هر روز خرما مصرف کنید. نکته ای که باید رعایت کنید این است که بعد از خرما آب مصرف نکنید؛ چون اگر خرما را همراه آب بخورید رطوبت بدن شما بالا می رود. خرما را بدون چیزی مصرف کنید تا رطوبت اضافی بدن شما را جذب کند.
آویشن
به آویشن لقب جادوگر طب سنتی را داده اند. یکی از جادوهای این گیاه خوش بو کاهش رطوبت غلبه پیدا کرده بر بدن است. در صورتی که رطوبت بدن شما بالا است و به یک بیماری تبدیل شده؛ توصیه می شود که آویشن را ناشتا و خشک مصرف کنید. یک قاشق آویشن خشک را ناشتا بخورید. ممکن است خوردن آویشن خشک برای عده ای سخت باشد. برای تسهیل در این موضوع می توانید آویشن خشک را با عسل ترکیب کنید.

زنجبیل
زنجبیل یک گیاه خوراکی و دارویی است که طبع گرم و خشک دارد. این گیاه یکی از اصلی ترین داروها برای کاهش رطوبت بدن است. زنجبیل باعث دفع رطوب اضافی بدن می شود. زنجبیل را به صورت شربت، دمنوش، ادویه، مربا و … می توان مصرف کرد.

کرفس
کرفس هم مانند زنجبیل دارای طبع گرم و خشک است. یکی از داروهای توصیه شده در طب سنتی برای درمان رطوبت اضافی بدن کرفس است. حتما در سبد غذایی خودتان و اعضای خانواده خورشت کرفس را جای دهید تا از مبتلا شدن به رطوبت و سردی پیشگیری کرده باشید.
مواد غذایی خام
از مصرف مواد غذایی خام به شدت پرهیز کنید. لبنیات، شکر و نشاسته برای افرادی که درگیر رطوبت اضافی هستند مضر است. به خودی خود رطوبت بالا افراد را مستعد چاقی می کند؛ این مواد هم متابولیسم را کاهش داده و روند چاقی را سریع تر می کنند.
جدول مقایسه روشهای طبیعی
| روش | دیدگاه طب سنتی | کاربرد عمومی | آیا درمان قطعی محسوب میشود؟ |
|---|---|---|---|
| اصلاح تغذیه | مورد تأکید | بهبود کیفیت رژیم غذایی | خیر |
| فعالیت بدنی | کمککننده به تعادل بدن | سلامت عمومی و کنترل وزن | خیر |
| دمنوش زنجبیل | گرم و خشک | مصرف سنتی | خیر |
| دمنوش آویشن | گرم و خشک | مصرف سنتی | خیر |
| مصرف متعادل خرما و عسل | گرم در منابع سنتی | تأمین انرژی | خیر |
| سونای خشک | کمک به تعریق | آرامش و تعریق موقت | خیر |
| داروهای گیاهی | در برخی روشهای سنتی استفاده میشوند | بسته به نوع گیاه | بدون تشخیص علت، خیر |
درمان خانگی رطوبت بدن
در طب سنتی، برای کاهش آنچه «غلبه رطوبت» یا «سردی و رطوبت» نامیده میشود، بیشتر بر اصلاح سبک زندگی و تغذیه تأکید میشود. در این دیدگاه، انتخاب مواد غذایی با طبع گرم و خشک، کاهش مصرف برخی خوراکیها و داشتن فعالیت بدنی منظم از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند به اصلاح مزاج کمک کنند.
البته اصطلاح «رطوبت بدن» در طب سنتی با مفاهیم پزشکی مدرن مانند تجمع مایعات، ورم یا احتباس آب در بدن یکسان نیست. بنابراین اگر تورم دست و پا، افزایش سریع وزن، تنگی نفس یا علائم مداوم و غیرطبیعی دارید، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود و صرفاً به درمانهای خانگی اکتفا نکنید.
برای رطوبت بدن چی خوبه؟
اگر منظورتان از رطوبت بدن همان مفهوم مورد استفاده در طب سنتی است، معمولاً اصلاح تغذیه، فعالیت بدنی و توجه به سبک زندگی از مهمترین توصیهها هستند. در این دیدگاه، خوراکیهایی مانند زنجبیل، آویشن، خرما و عسل به دلیل داشتن طبع گرم مورد توجه قرار گرفتهاند.
با این حال، لازم نیست برای کاهش رطوبت بدن مقدار زیادی از یک ماده غذایی را مصرف کنید. اصل مهم، داشتن یک رژیم غذایی متعادل و متنوع است. همچنین طبع یک ماده غذایی به تنهایی نمیتواند مشخص کند که آن ماده برای همه افراد مناسب است؛ شرایط بدنی، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی نیز اهمیت دارند.
درمان رطوبت بدن در طب اسلامی
در منابع مربوط به طب اسلامی و سنتی، توصیههای مختلفی برای اصلاح مزاج و کاهش رطوبت مطرح شده است. بعضی از این توصیهها بر مصرف مواد غذایی خاص، اصلاح الگوی خواب و تغذیه و استفاده از گیاهان دارویی تأکید دارند.
با این حال، بین توصیههای طب سنتی و درمانهای پزشکی مبتنی بر شواهد تفاوت وجود دارد. بنابراین اگر منظور از رطوبت بدن، ورم یا تجمع مایع در بدن است، نباید آن را صرفاً به «غلبه رطوبت» نسبت داد. تورم مداوم میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و در بعضی موارد نیاز به بررسی پزشکی دارد.
درمان رطوبت بدن با خوراکیهای طبیعی
اگر میخواهید از روشهای طبیعی استفاده کنید، بهتر است به جای تمرکز روی یک خوراکی خاص، مجموعهای از عادتهای سالم را در نظر بگیرید. استفاده متعادل از ادویهها و گیاهان غذایی مانند زنجبیل و آویشن در کنار مصرف کافی سبزیجات، پروتئین، غلات کامل و آب میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد.
همچنین فعالیت بدنی منظم میتواند به سلامت عمومی بدن و کنترل وزن کمک کند. اگر احساس سنگینی، خستگی یا ورم دارید، بهتر است ابتدا علت این علائم مشخص شود؛ زیرا نمیتوان همه این نشانهها را به «رطوبت بدن» نسبت داد.
با تورقی کوتاه در سخنان بزرگان طب به این مفهوم می رسیم که در هیچ کاری نباید افراط کرد و تعادل در امور بهترین است. در این مطلب از خوراکی های مفیدی نام بردیم که به شما در کاهش رطوبت بدن کمک میکند؛ اما این نکته را هیچ گاه فراموش نکنید که در این خوراکی های مفید هم افراط نکنید. زیاده روی در استفاده از این خوراکی ها بدن شما را به خشکی و دیگر بیماری ها می اندازد.
دانشنامه سیب دانشنامه سیب ! دکوراسیون داخلی، پزشکی و زندگی روزمره