خیلی از افراد دچار فشارخون بالا هستند و باید در طول روز چند بار فشار خود را بگیرند تا از بالا نبودن آن اطمینان حاصل کنند. در زمان گرفتن فشار باید به نکات ضروری توجه نموده و بعد از اتمام نیز باید اعداد نوشته شده بر روی دستگاه را تفسیر کنید. هر یک از این اعداد نشان دهنده پیامی هستند و در صورت بالا یا پایین بودن وجود مشکلی در بدن را نشان می دهند.
PUL در دستگاه فشارخون چیست؟
اگر هنگام اندازهگیری فشارخون به صفحه دستگاه دیجیتال دقت کرده باشید، معمولاً در کنار اعداد فشارخون، عبارتی مانند PUL نیز نمایش داده میشود. PUL مخفف Pulse به معنی نبض است و در دستگاه فشارخون، معمولاً تعداد ضربان قلب در یک دقیقه را نشان میدهد.
برای مثال، اگر دستگاه عدد PUL را برابر با ۷۲ نشان دهد، یعنی دستگاه در زمان اندازهگیری، ضربان قلب را حدود ۷۲ بار در دقیقه ثبت کرده است.
بنابراین باید توجه داشت که PUL با فشار نبض تفاوت دارد. فشار نبض به اختلاف بین فشار سیستولیک و دیاستولیک گفته میشود، در حالی که PUL تعداد ضربان قلب در دقیقه را نشان میدهد.
فشار نبض چیست؟
فشار نبض (Pulse Pressure) از اختلاف بین عدد بالای فشارخون یا SYS و عدد پایین یا DIA به دست میآید.
برای مثال، اگر فشارخون فردی ۱۲۰ روی ۸۰ میلیمتر جیوه باشد:
۱۲۰ – ۸۰ = ۴۰ میلیمتر جیوه
بنابراین فشار نبض در این مثال ۴۰ میلیمتر جیوه است.
فشار نبض میتواند با افزایش سن بیشتر شود و بالا بودن مداوم آن ممکن است با افزایش خطر برخی بیماریهای قلبی و عروقی ارتباط داشته باشد. با این حال، بیشتر بودن فشار نبض از ۴۰ میلیمتر جیوه بهتنهایی به معنی ناسالم بودن بدن یا وجود یک بیماری نیست و نمیتوان فقط بر اساس این عدد بیماری را تشخیص داد.
عوامل مختلفی مانند سن، وضعیت عروق، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک و شرایط جسمی فرد میتوانند بر فشار نبض تأثیر بگذارند. بنابراین اگر فشار نبض در اندازهگیریهای مختلف به شکل مداوم بالا یا غیرطبیعی باشد، بهتر است نتیجه با سایر اعداد فشارخون و شرایط فرد توسط پزشک بررسی شود.
تفاوت PUL و فشار نبض
برای جلوگیری از اشتباه، میتوان این دو اصطلاح را به شکل زیر از هم تفکیک کرد:
| عبارت | معنی | واحد |
|---|---|---|
| PUL | تعداد ضربان قلب در یک دقیقه | ضربان در دقیقه (bpm) |
| SYS | فشار سیستولیک؛ عدد بالای فشارخون | میلیمتر جیوه (mmHg) |
| DIA | فشار دیاستولیک؛ عدد پایین فشارخون | میلیمتر جیوه (mmHg) |
| فشار نبض | اختلاف SYS و DIA | میلیمتر جیوه (mmHg) |
بنابراین اگر روی دستگاه فشارخون عددی مانند 120/80 و PUL 72 مشاهده کردید، معنی آن این است که فشار سیستولیک ۱۲۰، فشار دیاستولیک ۸۰ و تعداد ضربان قلب در زمان اندازهگیری حدود ۷۲ ضربه در دقیقه بوده است. فشار نبض این اندازهگیری نیز ۴۰ میلیمتر جیوه است.
DIA در دستگاه فشارخون چیست؟
شاید از خود بپرسید DIA روی دستگاه فشارسنج چه معنی میدهد؟ DIA مخفف Diastolic یا فشار دیاستولیک است و در اندازهگیری فشارخون، همان عدد پایین یا عدد دوم محسوب میشود.
این عدد، فشاری را نشان میدهد که خون در زمانی که عضله قلب بین دو ضربان در حال استراحت است، به دیواره شریانها وارد میکند. برای مثال، در فشارخون ۱۲۰/۸۰ میلیمتر جیوه، عدد ۸۰ همان فشار دیاستولیک یا DIA است.
فشارخون دیاستولیک یکی از دو عدد اصلی برای ارزیابی فشارخون است و بالا بودن مداوم آن میتواند نشانه فشارخون بالا باشد. بر اساس دستهبندی انجمن قلب آمریکا، فشار دیاستولیک کمتر از ۸۰ میلیمتر جیوه در محدوده طبیعی قرار میگیرد؛ فشار دیاستولیک ۸۰ تا ۸۹ در دسته فشارخون بالا مرحله ۱ و مقدار ۹۰ یا بیشتر در دسته مرحله ۲ قرار میگیرد. البته تشخیص فشارخون بالا تنها با یک بار اندازهگیری انجام نمیشود و معمولاً به اندازهگیریهای تکراری و ارزیابی پزشک نیاز دارد.
از طرف دیگر، پایین بودن فشار دیاستولیک همیشه به معنی بیماری نیست. بعضی افراد ممکن است فشارخون نسبتاً پایینی داشته باشند و هیچ علامتی نداشته باشند. اما اگر کاهش فشارخون با علائمی مانند سرگیجه، ضعف، غش یا سایر علائم همراه باشد، باید علت آن بررسی شود. کمآبی بدن، برخی داروها و بعضی مشکلات پزشکی میتوانند در کاهش فشارخون نقش داشته باشند.
به همین دلیل، نمیتوان تنها با مشاهده یک عدد پایین DIA درباره وضعیت سلامتی فرد نتیجهگیری کرد. مجموعه اعداد فشارخون، علائم فرد، شرایط اندازهگیری و سابقه پزشکی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
DIA پایین یا بالا چه معنایی دارد؟
به طور کلی:
- DIA کمتر از ۸۰ mmHg: معمولاً در محدوده طبیعی قرار میگیرد.
- DIA بین ۸۰ تا ۸۹ mmHg: میتواند در محدوده فشارخون بالا قرار بگیرد.
- DIA برابر یا بیشتر از ۹۰ mmHg: فشار دیاستولیک بالا محسوب میشود و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
- DIA پایین: بهتنهایی الزاماً نشانه بیماری نیست، اما اگر همراه با علائم افت فشارخون باشد، باید بررسی شود.
در نتیجه، هنگام استفاده از دستگاه فشارخون بهتر است به جای اینکه فقط یکی از اعداد مانند DIA یا PUL را بررسی کنید، SYS، DIA و PUL را در کنار هم در نظر بگیرید و اندازهگیری را در شرایط مناسب و به شکل صحیح انجام دهید.

SYS در دستگاه فشارخون چیست؟
شاید کسانی که تازه با دستگاه فشارخون کار میکنند، از خود بپرسند SYS چه معنی میدهد؟ SYS مخفف Systolic یا فشار سیستولیک است و در اندازهگیری فشارخون، همان عدد بالا یا عدد اول محسوب میشود.
در زمان تپیدن قلب، عضله قلب به صورت فعال منقبض میشود و خون را وارد رگها میکند. این انقباض باعث میشود فشار واردشده به دیواره شریانها به بیشترین مقدار خود برسد. به این فشار، فشارخون سیستولیک گفته میشود.
برای مثال، اگر عدد فشارخون فردی ۱۲۰ روی ۸۰ میلیمتر جیوه (mmHg) باشد، عدد ۱۲۰ همان SYS یا فشار سیستولیک است و عدد ۸۰ مربوط به DIA یا فشار دیاستولیک است.
فشارخون سیستولیک یکی از دو عدد اصلی در اندازهگیری فشارخون است و بالا بودن مداوم آن میتواند با افزایش خطر بیماریهای قلبی و عروقی همراه باشد. به همین دلیل، هنگام بررسی فشارخون نباید فقط به SYS یا فقط به DIA توجه کرد و هر دو عدد باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
فشار سیستولیک طبیعی چقدر است؟
زمانی که فرد در حالت آرام و مناسب برای اندازهگیری فشارخون قرار دارد، فشار سیستولیک کمتر از ۱۲۰ میلیمتر جیوه در محدوده طبیعی قرار میگیرد. در صورتی که فشار سیستولیک به طور مداوم در محدوده ۱۲۰ تا ۱۲۹ میلیمتر جیوه باشد و فشار دیاستولیک کمتر از ۸۰ باشد، فشارخون در محدوده «افزایشیافته» قرار میگیرد. فشار سیستولیک ۱۳۰ تا ۱۳۹ میلیمتر جیوه یا فشار دیاستولیک ۸۰ تا ۸۹ میتواند در محدوده فشارخون بالا مرحله اول قرار بگیرد و فشار سیستولیک ۱۴۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر یا فشار دیاستولیک ۹۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر در محدوده مرحله دوم قرار میگیرد.
| وضعیت فشارخون | SYS یا فشار سیستولیک |
|---|---|
| طبیعی | کمتر از ۱۲۰ mmHg |
| فشارخون افزایشیافته | ۱۲۰ تا ۱۲۹ mmHg |
| فشارخون بالا، مرحله ۱ | ۱۳۰ تا ۱۳۹ mmHg |
| فشارخون بالا، مرحله ۲ | ۱۴۰ mmHg یا بیشتر |
| فشار بسیار بالا | بیشتر از ۱۸۰ mmHg |
این دستهبندی برای بزرگسالان است و تشخیص فشارخون بالا معمولاً بر اساس اندازهگیریهای تکراری و ارزیابی شرایط فرد انجام میشود، نه صرفاً یک عدد منفرد. یک اندازهگیری بالا به تنهایی لزوماً به معنی ابتلای فرد به فشارخون بالا نیست.
چرا فشار سیستولیک هنگام ورزش یا استرس بالا میرود؟
زمانی که فرد در حال ورزش است، فعالیت بدنی دارد یا در معرض استرس و هیجان قرار میگیرد، قلب با شدت بیشتری فعالیت میکند و فشارخون میتواند به طور موقت افزایش پیدا کند. بنابراین اگر فرد بلافاصله بعد از بالا رفتن از پله، ورزش، فعالیت شدید یا یک موقعیت استرسزا فشارخون خود را اندازهگیری کند، ممکن است SYS بالاتر از مقدار معمول خود باشد.
به همین دلیل، برای به دست آوردن یک اندازهگیری قابل اعتماد، بهتر است پیش از اندازهگیری چند دقیقه در حالت آرام بنشینید و از ورزش، مصرف کافئین و استعمال دخانیات در فاصله کوتاه قبل از اندازهگیری خودداری کنید. همچنین هنگام اندازهگیری، پشت فرد باید تکیه داشته باشد، پاها روی زمین قرار بگیرند و بازو در سطح قلب قرار گیرد.
بنابراین بالا رفتن موقت فشار سیستولیک در زمان ورزش یا استرس میتواند اتفاقی طبیعی باشد، اما اگر فشار سیستولیک در حالت استراحت و در اندازهگیریهای مختلف به شکل مداوم بالا باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
SYS بالا چه معنایی دارد؟
بالا بودن SYS به این معنی است که فشار خون هنگام انقباض قلب و پمپاژ خون به داخل شریانها افزایش یافته است. اگر این افزایش به صورت مداوم اتفاق بیفتد، میتواند یکی از نشانههای فشارخون بالا باشد.
فشارخون بالا معمولاً ممکن است بدون علامت باشد؛ بنابراین نمیتوان تنها بر اساس احساس فرد درباره طبیعی یا غیرطبیعی بودن فشارخون قضاوت کرد. اندازهگیری منظم و صحیح فشارخون یکی از مهمترین روشها برای اطلاع از وضعیت آن است.
همچنین با افزایش سن، فشار سیستولیک در بسیاری از افراد افزایش پیدا میکند. سفتتر شدن شریانهای بزرگ و تغییرات عروقی مرتبط با افزایش سن از عواملی هستند که میتوانند در افزایش فشار سیستولیک نقش داشته باشند.
اگر SYS خیلی بالا باشد چه کنیم؟
اگر دستگاه فشارخون عدد بسیار بالایی را نشان دهد، بهتر است ابتدا چند دقیقه در حالت آرام بمانید و دوباره فشارخون را اندازهگیری کنید. طبق توصیه انجمن قلب آمریکا، اگر فشارخون بیش از ۱۸۰/۱۲۰ میلیمتر جیوه باشد، باید حداقل یک دقیقه صبر کرده و دوباره اندازهگیری شود.
اگر فشار همچنان بالاتر از این مقدار باشد و علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، درد پشت، بیحسی یا ضعف، تغییر بینایی یا اختلال در صحبت کردن وجود داشته باشد، وضعیت میتواند اورژانسی باشد و باید فوراً درخواست کمک پزشکی شود.
در صورتی که فشار بالاتر از ۱۸۰/۱۲۰ باشد اما علائم هشدار وجود نداشته باشد نیز نباید آن را نادیده گرفت و لازم است در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمانی درباره آن مشورت شود.
در نتیجه، SYS همان عدد بالای فشارخون است که فشار واردشده به دیواره شریانها هنگام ضربان و انقباض قلب را نشان میدهد. برای تفسیر درست آن باید SYS در کنار DIA، شرایط اندازهگیری و تکرارپذیری نتایج بررسی شود.
mem در دستگاه فشارخون چیست؟
دکمه mem در دستگاه فشارخون همان مموری یا حافظه است که تنظیمات دستگاه داخل آن وجود دارد. دسترسی به سایر فشارهای گرفته شده قبلی که در حافظه گوشی ذخیره شده با این دکمه امکان پذیر است.
Pp در دستگاه فشارخون چیست؟
اختلاف فشار ماکزیمم و مینیموم را نشان می دهد.
روش گرفتن فشار با دستگاه فشارخون
- جهت گرفتن فشارخون برای چند دقیقه به شکل آرام و بدون استرس بنشینید و با نفس کشیدن عمیق آرامش خود را حفظ کنید.
- در جایی بنشینید که سر و صدا نباشد و دمای فضا نیز متعادل باشد.
- بهتر است قبل از گرفتن فشار به دستشویی رفته باشید.
- بهتر است لباستان گشاد باشد تا بتوانید آستین خود را بالا بزنید.
- ۵ الی ۱۰ دقیقه بر روی صندلی بنشینید و استراحت کنید.
- بازویتان را باید در امتداد قبلتان بگذارید و با قرار دادن بالش به زیر دست، بازو را به سمت قلب نزدیک کنید.
- صاف بنشینید و با تکیه دادن، بدن خود را در حالتی راحت قرار دهید.
- پاهایتان را جمع نکنید، روی شکم قرار ندهید و روی هم نیندازید، زیرا این باعث بالا رفتن فشارخون می شود. در زمان اندازه گیری فشار از حرف زدن، تماشای تلویزیون و روزنامه خواندن خودداری کنید.

نکات مهم در زمان خواندن فشارخون
- در زمان گرفتن فشار به نکات زیر توجه کنید.
- در طول روز فشارخون تغییراتی می کند و اکثرا صبح ها فشار بیشتر است. به علاوه فشاری که در خانه گرفته می شود ۵ درجه از فشاری که در مطب گرفته می شود کمتر خواهد بود.
- اگر دائما فشار شما رو به بالا رفتن است به پزشکان اطلاع دهید تا در صورت لزوم اقدامات لازم جهت درمان شما صورت گیرد.
- قبل و زمانی که دارید فشار خود را می گیرید باید آرام بنشینید.
- در حین گرفتن فشار از صحبت کردن خودداری کنید و توجه نمایید اگر عصبی باشید فشار شما موقتا بالا می رود.
- کاف را باید به دور بازو ببندید و از بستن آن بر روی آستین خودداری کنید.
اعداد و علائم روی دستگاه فشارخون در نگاه اول ممکن است کمی گیجکننده باشند، اما هرکدام مفهوم مشخصی دارند. SYS فشار سیستولیک یا عدد بالای فشارخون است و فشار شریانها هنگام انقباض قلب را نشان میدهد. DIA فشار دیاستولیک یا عدد پایین فشارخون است که فشار شریانها را در فاصله استراحت قلب بین ضربانها نشان میدهد. PUL نیز تعداد ضربان قلب در دقیقه را نمایش میدهد.
برای مثال، اگر دستگاه عدد ۱۲۰/۸۰ و PUL=۷۲ را نشان دهد، ۱۲۰ مربوط به SYS، عدد ۸۰ مربوط به DIA و عدد ۷۲ نشاندهنده تعداد ضربان قلب در دقیقه است.
برای تفسیر دقیق فشارخون، بهتر است به یک عدد یا یک بار اندازهگیری اکتفا نکنید. نحوه صحیح اندازهگیری، تکرار نتایج و شرایط جسمی فرد همگی در تفسیر فشارخون اهمیت دارند. اگر اعداد فشارخون به طور مداوم بالا یا غیرطبیعی باشند، بهتر است نتیجه توسط پزشک بررسی شود.
برای مطالعه مقالات بیشتر و کسب اطلاعات راجع به دستگاه های فشار خون، سایر مطالب مجله اینترنتی سیب را مطالعه فرمایید.
دانشنامه سیب دانشنامه سیب ! دکوراسیون داخلی، پزشکی و زندگی روزمره