دوشنبه , 7 اسفند 1402 - 11:43 بعد از ظهر

مازوت چیست و چه کاربردی دارد

 

مازوت یا نفت کوره یکی از فرآورده ‌های نفتی است که در مراحل پالایش نفت خام پس از نفتا، بنزین و نفت سفید به‌ دست می ‌آید. این ماده سیاه‌ رنگ و غلیظ است و نقطه جوش بالایی دارد. مازوت به‌ عنوان یک سوخت ارزان ‌قیمت، در صنایع مختلف مانند نیروگاه‌ ها، کارخانه‌ ها، حمام‌ ها، تنور نانوایی ‌ها و کشتی‌ ها مورد استفاده قرار می‌ گیرد. در این محتوا، به معرفی مازوت و کاربردهای آن می ‌پردازیم.

مازوت چیست؟

مازوت نوعی نفت کوره است که از باقیمانده تقطیر نفت خام به دست می ‌آید. این ماده دارای رنگ تیره و ویسکوزیته بالایی است و به همین دلیل به آن نفت سیاه نیز گفته می ‌شود. مازوت یکی از انواع سوخت‌ های فسیلی است که کاربردهای مختلفی دارد. مازوت دارای مشخصات فیزیکی و شیمیایی زیر است:

  • رنگ: سیاه تیره
  • ویسکوزیته: بالا
  • نقطه اشتعال: بالا
  • جرم مخصوص: بالا
  • گوگرد: بالا

تولید مازوت فرآیندی است که برای کاهش ویسکوزیته مازوت و تبدیل آن به یک ماده قابل استفاده برای پمپاژ و انتقال استفاده می ‌شود. این فرآیند شامل عبور مازوت از بین دو غلتک است که با سرعت‌ های مختلف در حال چرخش هستند. مراحل تولید آن به صورت زیر است:

  • تمیز کردن: مازوت قبل از تولید باید تمیز شود تا از وجود ناخالصی ‌ها مانند شن و ماسه و آب پاک شود.
  • گرمایش: مازوت باید قبل از تولید، گرم شود تا ویسکوزیته آن کاهش یابد.
  • تولید: مازوت در بین دو غلتک که با سرعت‌ های مختلف در حال چرخش هستند، عبور داده می ‌شود.
  • خنک‌سازی: بعد از تولید باید خنک شود تا از ایجاد ترک در آن جلوگیری شود.

عوامل موثر بر تولید به شرح زیر است:

  • سرعت غلتک ‌ها: سرعت غلتک ‌ها تعیین‌ کننده میزان کاهش ویسکوزیته آن است.
  • فاصله غلتک ‌ها: فاصله غلتک ‌ها تعیین‌ کننده میزان ضخامت نوار این ماده تولید شده است.
  • دما: دما تعیین ‌کننده میزان کاهش ویسکوزیته آن است.

کاربرد مازوت

استفاده از مازوت به عنوان سوخت، محدودیت ‌های زیست‌محیطی مختلفی را ایجاد می‌ کند. به عنوان مثال، استفاده از مازوت در نیروگاه‌ های برق باعث افزایش انتشار گاز های گلخانه ‌ای می ‌شود. در سال ‌های اخیر، تلاش‌ های زیادی برای کاهش استفاده از مازوت و جایگزینی آن با سوخت ‌های پاک ‌تر مانند گاز طبیعی و انرژی ‌های تجدید پذیر انجام شده است.

مازوت به دلیل قیمت ارزان‌ تر نسبت به سایر سوخت ‌های فسیلی مانند گاز طبیعی و نفت سفید، به عنوان سوختی رایج برای گرمایش منازل، ساختمان‌ های تجاری و صنعتی، نیروگاه‌ های برق و حمام ‌ها استفاده می ‌شود. مازوت به دلیل گرمای سوختن بالا، به عنوان سوختی برای کشتی ‌ها و برخی از کامیون ‌ها و اتوبوس ‌ها نیز استفاده می‌ شود. همچنین به عنوان سوخت پشتیبان برای نیروگاه ‌های برق نیز استفاده می ‌شود.

کاربردهای مازوت عبارتند از:

  • حمل و نقل: به عنوان سوخت برای کشتی‌ ها و برخی از کامیون ‌ها و اتوبوس ‌ها استفاده می‌ شود.
  • تولید برق: به عنوان سوخت پشتیبان برای نیروگاه ‌های برق استفاده می ‌شود.
  • گرمایش: به دلیل قیمت ارزان ‌تر نسبت به سایر سوخت ‌های فسیلی مانند گاز طبیعی و نفت سفید، به عنوان سوختی رایج برای گرمایش منازل، ساختمان‌ های تجاری و صنعتی، نیروگاه‌ های برق و حمام‌ ها استفاده می ‌شود.

ضررهای مازوت

ضررهای این ماده به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

  • ضررهای زیست ‌محیطی
  • ضررهای سلامتی

سوختن مازوت باعث تولید آلاینده‌ های مختلفی می ‌شود که می ‌توانند به محیط زیست آسیب برسانند. این آلاینده‌ ها عبارتند از:

  • دی ‌اکسید گوگرد: این آلاینده باعث ایجاد مه ‌دود می‌ شود و می ‌تواند مشکلاتی مانند بیماری‌ های قلبی و ریوی ایجاد کند.
  • اکسید نیتروژن: این آلاینده باعث ایجاد ازن و سایر آلاینده‌ های هوا می ‌شود.
  • ذرات معلق: این ذرات می ‌توانند وارد ریه ‌ها شوند و باعث مشکلات سلامتی شوند.

تنفس هوای آلوده ناشی از سوختن مازوت می‌تواند باعث مشکلات مختلفی برای سلامتی شود، از جمله:

  • بیماری ‌های قلبی و ریوی
  • آسم
  • سرطان
  • التهاب مزمن
  • کاهش عملکرد شناختی

در سال ‌های اخیر، تلاش ‌های زیادی برای کاهش استفاده از مازوت و جایگزینی آن با سوخت ‌های پاک ‌تر انجام شده است. این امر به دلیل افزایش مقررات زیست ‌محیطی و نیاز به تولید سوخت ‌های پاک ‌تر است.

این ماده حاوی مقادیر بالایی گوگرد است که می‌ تواند باعث آلودگی هوا شود. همچنین، می ‌تواند باعث ایجاد سوزش چشم و گلو شود. با توجه به این عوامل، انتظار می ‌رود که استفاده از این ماده در آینده کاهش یابد و گاز طبیعی، انرژی ‌های تجدیدپذیر و سایر سوخت ‌های فسیلی مانند نفت سفید و گازوئیل جایگزین‌ آن شوند. این سوخت ‌ها آلودگی کمتری نسبت به مازوت تولید می ‌کنند.

 

 

 

مطلب پیشنهادی

فضای باز برای تولد در تهران

  روز تولد از مهم‌ترین و به یاد ماندنی‌ترین روزهای زندگی هر شخص است. خیلی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *